31 Ekim 2015 Cumartesi

Hokus Pokus ile para basan ülkeler

200 küsur yıllık tarihi boyunca, Amerika Birleşik devletleri, 2008 yılına gelinceye kadar sadece 825 milyar dolar civarında para basmış. Bu paralarla dev sanayi altyapısı, mega şehirler, 2 tane dünya savaşı, Vietnam savaşı, Körfez savaşlarını finanse etti, büyük bilimsel atılımlar gerçekleştirdi ve aya iniş projesini hep bu 825 milyar dolarlık tabanla gerçekleştirdi. 2008 yılına kadar bastığı paraları basma gerekçesi olarak, ekonominin büyüme hızı kadar ilave para basılır diyerek gösterdi. Yani ABD ekonomisi bir yılda %5-6 büyüyorsa, para hacmini de aynı oranda arttırarak para basarak dağıttı.

ABD: HOKUS POKUS ile PARA BASAN İLK ÜLKE


2008 yılında mortgage krizinde aslında batı finans sistemi fiilen çöktü...
Sadece Lehman Brothers iflas etmiş gibi gösterildi ama aslında JP morgan, Bank of Amerika ve CITI'nin de içinde olduğu tüm bankalar batmıştı. Ama batan büyük bankalar batmamış gibi gösterildi. Bunun için Fed, son 200 yılda bastığının tam 4 katını yani 3,3 trilyon dolar para basarak batık bankalara hibe verdi + ödemelerini yapmaları için ihtiyacı olan vatandaşın cebine 'vergi indirimi' adı altında para koydu. Bu gerçekleşen işleme 'parasal genişleme' ingilizcesi 'QE: quantitative easing' adını verdi. 

Avrupa Birliği o zamanlar, özellikle de Almanya Şansölyesi Angela Merkel, Fed'in bu havadan para basma ve bedavadan dağıtma olayına şiddetle karşı çıkmıştı ama engel olamadılar. Çünkü ABD ve ABD bankaları batamayacak kadar büyüktü (too big to fail) bu sebeple QE adı altında yoktan para yaratma ve dağıtma olayı, 'Money out of thin air' olarak ekonomi literatürüne girdi. Daha sonra aynı hokus pokusu Avrupa Birliği Merkez Bankası yapacaktı...

Sonuç olarak ABD ekonomisi, 17 trilyon dolarlık bir ekonomi iken bastığı 3,3 trilyon dolar ile parasal tabanını 825 milyar dolardan 4,1 trilyon dolara yükseltti. Yani parasal tabanı milli gelirinin %24'üne ulaşmış durumda. Peki bu hokus pokus ile yaratılıp kar amaçlı piyasaya sürülen paralar reel ekonomiye dönüştü mü? Hayır. Sadece finansal balonu (krediler ve türev ürünler) büyütmeye yaradı. 

Bugün ABD'nin borcu, milli gelirini geçmiş durumda ve sürekli artıyor yani 18 trilyon dolar borcu var Amerika'nın.
Buraya kadar bile yeterince ilginç değil mi?  

3 yorum:

  1. sayın berna hanımefendi.makalenizdeki konu ile alakalı bilgilerimi, şu ana kadar sağdan soldan kıytırık bilgiler olarak ancak derlemiştim. yazınızdan istifade ettim teşekkür ederim. peki bundan sonra ne olaçak?küçük bir esnafım 35000 usd param var.bu 35000usd benim için cok önemli alın terim. bu tasarrufumu orta ve uzun vadede nerede tutmalıyım. altın,euro,usd. tşekkürşer.

    YanıtlaSil
  2. Merhaba, öncelikle değerli yorumunuz için teşekkür ederim. Şu an küresel bir kriz başlamak üzere, hokus pokus ile yaratılan finansal balonlar patlayacak ve maalesef dolar başta olmak üzere tüm para birimlerini büyük bir hiperenflasyon bekliyor. Bankalar da batacak dolayısıyla birikiminizi kağıt para olarak değil, altın olarak değerlendirmenizi öneririm. Ama fiziksel altın almalısınız. Ya da nehir kenarında bir tarla da iyi bir yatırım olabilir. Sanayiye dayalı değil, tarıma dayalı ekonomilere dönüşeceğiz çünkü.

    YanıtlaSil
  3. merhaba,sayın Berna hanım ilginiz için teşekkür ederim.
    tüm para birimlerini hiper enflasyon bekliyor demissiniz. bunu anlayamadım.ekonomi bilgim yetersiz oldugundan anlamakta zorlanıyorum.sizede zahmet ediyorum ama açıklarmısınız. saygı ve sevgiler gönderiyorum sağlıcakla kalın.

    YanıtlaSil